ISSN 2149-2263 | E-ISSN 2149-2271
The Anatolian Journal of Cardiology
The effect of hemodialysis on right ventricular functions in patients with end-stage renal failure [Anatol J Cardiol]
Anatol J Cardiol. 2012; 12(1): 5-10 | DOI: 10.5152/akd.2012.002

The effect of hemodialysis on right ventricular functions in patients with end-stage renal failure

Mehmet Akkaya1, Ercan Erdoğan2, Saim Sağ3, Hasan Arı4, Yasin Türker5, Mustafa Yılmaz6
1Clinic of Cardiology, Bursa Training and Research Hospital, Bursa
2Bezmialem Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Kardiyoloji Anabilim Dalı, İstanbul
3Gemlik Devlet Hastanesi, Kardiyoloji Kliniği, Bursa
41st Clinic of Cardiology, Bursa Subspecialization Training and Research Hospital, Bursa, Turkey
5Süleyman Demirel Üniversitesi Tıp Fakültesi, Kardiyoloji Ana Bilim Dalı Isparta, Türkiye
6Bursa Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Kardiyoloji Kliniği, Bursa

Objective: The aim of this study was to evaluate the effects of hemodialysis (HD) on right ventricular echocardiographic parameters in patients with end-stage renal failure (ESRF). Methods: Forty-three uremic patients who underwent echocardiography before and 30 minutes after dialysis included in this prospective obser- vational study. Right ventricular systolic function was evaluated using tricuspid annular plane systolic excursion (TAPSE) by M-mode echocar- diography and tricuspid lateral annular systolic velocity (Sa) by tissue Doppler echocardiography whereas diastolic function was evaluated using tricuspid early (E) and late (A) diastolic flow velocities by conventional and tricuspid lateral annular early (Ea) and late (Aa) diastolic velocities by tissue Doppler echocardiography. Myocardial performance index was taken as an indicator of global functions. Paired t test or Wilcoxon test were used for statistical analysis where appropriate. Results: E decreased significantly (68±13 cm/s and 56±12 cm/s before and after HD, respectively; p<0.0001) but A did not (p=0.797).TAPSE was 1.84±0.34 cm before HD and showed a significant increase to 2.03±0.20 cm after HD (p=0.006). Right ventricular MPI, Sa and Aa did not change significantly by dialysis (p=0.504; p=0.118 and p=0.150 respectively) whereas Ea decreased to 8.8±2.5 cm/s from 11.3±3.4 cm/s (p<0.001). Ea/Aa ratio also decreased significantly to 0.69±0.35 from 0.84±0.44 with HD (p=0.007). Conclusion: The results of this study indicates that parameters of right ventricular systolic function such as Sa and MPI are independent of preload whereas the conventional and tissue Doppler parameters of right ventricular diastolic function are preload dependent in patients with end-stage renal failure who undergo regular hemodialysis.

Keywords: End stage renal failure, hemodialysis, echocardiography, right ventricle, diastolic function

Son dönem böbrek yetmezliği hastalarında hemodiyalizin sağ ventrikül fonksiyonları üzerine etkisi

Mehmet Akkaya1, Ercan Erdoğan2, Saim Sağ3, Hasan Arı4, Yasin Türker5, Mustafa Yılmaz6
1Clinic of Cardiology, Bursa Training and Research Hospital, Bursa
2Bezmialem Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Kardiyoloji Anabilim Dalı, İstanbul
3Gemlik Devlet Hastanesi, Kardiyoloji Kliniği, Bursa
41st Clinic of Cardiology, Bursa Subspecialization Training and Research Hospital, Bursa, Turkey
5Süleyman Demirel Üniversitesi Tıp Fakültesi, Kardiyoloji Ana Bilim Dalı Isparta, Türkiye
6Bursa Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Kardiyoloji Kliniği, Bursa

Amaç: Araştırmamızın amacı hemodiyaliz (HD) uygulanmakta olan son dönem böbrek yetmezliği (SDBY) hastalarında hemodiyalizin sağ ventri- kül parametrelerine etkisinin ekokardiyografik olarak değerlendirilmesidir. Yöntemler: Prospektif gözlemsel çalışmamıza kırk üç üremik hasta alındı ve hemodiyaliz başlamadan hemen önce ve hemodiyaliz sonrası 30 dakika içinde ekokardiyografi ile değerlendirildi. Sağ ventrikül sistolik fonksiyonu M-mod ölçümde triküspit anülüs düzey sapması (TAPSE) ve doku Doppler triküspit lateral anülüs sistolik hızı (Sa) ile diyastolik fonksiyonu ise konvansiyonel Doppler’de triküspit erken diyastolik akım hızı (E), geç diyastolik akım hızı (A), bunların oranı (E/A) ve doku Doppler triküspit lateral anülüs erken (Ea) ve geç (Aa) diyastolik dalga hızları ve bunların oranı (Ea/Aa) ile değerlendirildi. Miyokart performans indeksi (MPI) ise global fonksiyon göstergesi olarak alındı. İstatistiksel analiz için eşleştirilmiş t ve Wilcoxon testi kullanıldı. Bulgular: Hemodiyaliz ile E, 68±13 cm/sn’den 56±12 cm/sn’ye azalma gösterirken (p<0.0001), A’nın HD ile değişmediği (p=0.797) saptandı. Hemodiyaliz öncesi 1.84±0.34 cm olan TAPSE hemodiyaliz sonrası anlamlı düzeyde artış göstererek 2.03±0.20 cm bulundu (p=0.006). Sağ ventri- kül MPI değeri, Sa ve Aa hemodiyaliz sonrası anlamlı değişiklik göstermezken (p=0.504, p=0.118 ve p=0.150; sırasıyla), hemodiyaliz öncesi 11.3±3.4 cm/sn olan Ea, diyaliz sonrasında 8.8±2.5 cm/sn saptandı (p<0.001). Diyaliz öncesi 0.84±0.44 saptanan Ea/Aa, diyaliz sonrası 0.69±0.35 olarak ölçüldü (p=0.007). Sonuç: Sonuç olarak düzenli hemodiyaliz tedavisi görmekte olan SDBY hastalarında sağ ventrikül sistolik fonksiyonunun değerlendirilmesinde kullanılan doku Doppler Sa ve MPI değerleri önyükten bağımsızken diyastolik fonksiyon değerlendirilmesinde kullanılan konvansiyonel Doppler ve doku Doppler parametreleri önyüke bağımlıdırlar.

Anahtar Kelimeler: Son dönem böbrek yetmezliği, hemodiyaliz, ekokardiyografi, sağ ventrikül, diyastolik fonksiyon

Mehmet Akkaya, Ercan Erdoğan, Saim Sağ, Hasan Arı, Yasin Türker, Mustafa Yılmaz. The effect of hemodialysis on right ventricular functions in patients with end-stage renal failure. Anatol J Cardiol. 2012; 12(1): 5-10
Manuscript Language: English


Journal Metrics

Journal Citation Indicator: 0.18
CiteScore: 1.1
Source Normalized Impact
per Paper:
0.22
SCImago Journal Rank: 0.348

Quick Search



Copyright © 2024 The Anatolian Journal of Cardiology



Kare Publishing is a subsidiary of Kare Media.